Jan 122012
 

Αυτή την τόσο κρίσιμη στιγμή για την κοινωνία μας, τη στιγμή που πρέπει να ληφθούν καθοριστικές πολιτικές αποφάσεις, έχει ανοίξει στο εσωτερικό των Ο.Π. και μια συζήτηση για τις πολιτικές ομάδες και τάσεις. Η συζήτηση αυτή δεν γίνεται πάντα με τους καλύτερους όρους. Συχνά μας διαφεύγει πως μια τέτοια συζήτηση αποκτά νόημα μόνο αν σχετίζεται με τις κοινωνικές ανάγκες και τις δυνατότητες κοινωνικής και πολιτικής παρέμβασης των Ο.Π. στη σημερινή κρίσιμη κατάσταση, κρίσιμη για τον καθένα και την καθεμία από εμάς, για τη χώρα μας. Θεωρούμε πως είναι λάθος να παρασυρθούμε σε λογικές προσωπικών επιθέσεων, σε απολίτικες εκφράσεις του συρμού και στο λαϊκισμό. Ας μιλήσουμε λοιπόν ανοικτά, πολιτικά και επί της ουσίας για τα πολιτικά ρεύματα και τις πολιτικές τάσεις:

  1. Στους ΟΠ από την ίδρυσή τους υπάρχουν (μικρές) πολιτικές τάσεις και (μικροί) παράγοντες (το κόμμα είναι μικρό, οι πολιτικές τάσεις αλλά και οι παράγοντες είναι επίσης μικροί και ελπίζουμε να το κατανοούν). Αυτά τα πράγματα είναι σύμφυτα με τη συλλογική δράση. Υπάρχουν αντίστοιχα φαινόμενα σε κάθε συλλογικότητα. Η μη ύπαρξή τους παρατηρείται μόνο σε συνθήκες ακραίου αυταρχισμού, π.χ. παρατηρήθηκε στο σταλινικό φαινόμενο. Όποιος/α δεν το κατανοεί είτε δεν έχει σκεφτεί αρκετά και συστηματικά πάνω σε αυτά τα θέματα είτε απλώς υποκρίνεται. Η υποκρισία αυτή είναι τις περισσότερες φορές χαρακτηριστική όσων αποτελούν ή αποτελούσαν τμήμα της ηγετικής ομάδας. Έχει σαν στόχο να μην υπάρχουν άλλες τάσεις πέραν της ηγετικής ώστε αυτή να μπορεί να κυριαρχεί ανεμπόδιστα, συνήθως όχι σαν τάση αλλά σαν μηχανισμός. (Έτσι συχνά παρατηρείται άνθρωποι που συνωθούνται σε κλειστές συναντήσεις, που διαγκωνίζονται μεταξύ τους για να αποκτήσουν την εύνοια του «αρχηγού», που παίρνουν με αδιαφανή τρόπο αδιαφανείς αποφάσεις, που συνηθίζουν να σκέφτονται με όρους αποκλεισμών και «τελικών λύσεων» εναντίον όσων διαφωνούν μαζί τους ή αμφισβητούν τον «αρχηγό», να κατηγορούν στη συνέχεια τους πολιτικούς τους αντιπάλους ότι δημιουργούν ομάδες). Άλλες φορές  η υποκρισία απέναντι ειδικά στις πολιτικές τάσεις αποτελεί και χαρακτηριστικό ανθρώπων που δεν μπορούν να δράσουν συλλογικά επειδή τις προσωπικές τους απόψεις και επιδιώξεις τις θεωρούν, τις βάζουν, υπεράνω οποιασδήποτε συλλογικήπαραγωγής θέσεων, προγραμμάτων και στάσεων. Η αδυναμία  για συλλογική δράση, τους/τις οδηγεί στην καταγγελία των τάσεων, στις οποίες ούτως ή άλλως δεν αντέχουν να μετέχουν επειδή τότε θα έπρεπε να σκεφτούν συλλογικά. Όμως η ανοικτή ύπαρξη πολιτικών τάσεων αποτελεί βασικό στοιχείο για τη δημοκρατική λειτουργία των κομμάτων.
  2.  Το ζήτημα είναι ποιοι είναι οι όροι για να λειτουργήσουν σε θετική κατεύθυνση οι τάσεις αλλά ακόμα και οι παράγοντες. Ο πιο σημαντικός ίσως όρος είναι να πιεστούν και οι μεν και οι δε να λειτουργήσουν με διαφάνεια, ανοικτά και δημόσια. Αρκεί αυτός ο όρος; Κατά πάσα πιθανότητα όχι. Στόχοι προσωπικής πολιτικής προβολής, στόχοι που σχετίζονται κυρίως με το χτίσιμο προσωπικής καριέρας στην πολιτική, συνήθως δυσκολεύουν την πολιτική συζήτηση και την ουσιαστική πολιτική συνεννόηση δημιουργώντας αργά ή γρήγορα χάσματα. Και φυσικά πάντα υπάρχει πίσω από όλα αυτά τα φαινόμενα το ερώτημα του «εδάφους» πάνω στο οποίο «χτίζεται» ο κάθε ένας πολιτικός φορέας. Ένα «σαθρό έδαφος» παράγει πολιτικές τάσεις των οποίων οι πολιτικές διαφορές και επιδιώξεις είναι τόσο μεγάλες ώστε στην πραγματικότητα αποτελούν κόμματα μέσα στο κόμμα. Ένα «σταθερό έδαφος» (και τέτοιο θεωρούμε πως είναι το έδαφος της πολιτικής οικολογίας γιατί έχει σαφές στίγμα και τη δυνατότητα παραγωγής διακριτής και πρωτότυπης πολιτικής), επιτρέπει κατ’ αρχήν τη δημιουργία συγγενών πολιτικών τάσεων οι οποίες συνεχώς διαμορφώνονται, συνδιαμορφώνονται, συνθέτουν και συντελούν με δυναμικό τρόπο στην παραγωγή και την υλοποίηση πολιτικής. Όμως, όπως συνήθως συμβαίνει στην πολιτική, οι ευνοϊκές συνθήκες δεν αρκούν. Χρειάζεται η επιλογή του κατάλληλου πολιτικού πολιτισμού και πολιτικού ήθους. Καθοριστικό στοιχείο αυτού του ήθους αποτελεί η διαφάνεια που προαναφέρθηκε αλλά και η παραδοχή σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βάθος των διαφορών και των αποχρώσεων που υπάρχουν ανάμεσα σε ομάδες ανθρώπων, ακόμα και στα άτομα.
  3.  Οι υπογράφοντες εδώ και δύο χρόνια περίπου έχουμε δηλώσει ανοικτά ότι μετέχουμε σε μια ομάδα πολιτικού προβληματισμού στο χώρο της οικολογίας (ΤhinkΠ), η οποία αποτελείται από παλιά και νέα μέλη των Ο.Π. καθώς και από φίλους και φίλες που δεν συμμετέχουν σε αυτόν τον πολιτικό φορέα. Η ομάδα αυτή ορίζεται από τη σύγκλιση σε ένα κοινό πλαίσιο ιδεών, πολιτικών στάσεων και δράσεων τις οποίες επεξεργαζόμαστε συνεχώς και οι οποίες πάντα παρουσιάζονται δημόσια και επώνυμα (π.χ. http://thinkpi.gr/, η έκδοση «Κείμενα Πράσινης Προοπτικής», 2011). Δεν σκεφτόμαστε με όρους εσωτερικών εχθρών. Δεν σκεφτόμαστε με όρους αποκλεισμών πολιτικών ομάδων ή προσώπων. Μας ενδιαφέρει η συνύπαρξη και η ενότητα παρά τις διαφορές.
  4.  Αυτή τη συνύπαρξη και την ενότητα παρά τις διαφορές νομίζουμε πως έχουμε τη δυνατότητα και να την υπερασπιστούμε και να την προωθήσουμε παρά τις φωνές που ακούγονται από το παρελθόν. Συζητάμε με τους πάντες χωρίς αποκλεισμούς και συζητάμε με τους πάντες πολιτικά και με διαφάνεια. Δεν συζητάμε με κανέναν για εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων. Οι επιλογές μας γίνονται πάντα σαφείς δημόσια και έχουν πάντα πολιτικό χαρακτήρα. Στο συνέδριο, στα ΠΣ, πάντα τοποθετούμαστε πολιτικά και ανοικτά. Δεν κρύβουμε τις πολιτικές μας απόψεις για να παζαρέψουμε οτιδήποτε. Διεκδικούμε με ανοικτό, δημοκρατικό και διαφανή τρόπο μια πορεία των ΟΠ προς την κατεύθυνση των απόψεών μας. Όποτε το θεωρούμε αναγκαίο συγκρουόμαστε πολιτικά και όχι με όρους μηχανισμών. Δεν συγκρουόμαστε όμως με στόχο τον αποκλεισμό ή την εκδίωξη όσων διαφωνούν μαζί μας. Συγκρουόμαστε για πολιτικούς στόχους και όχι για προσωπικές επιδιώξεις, θεμιτές ή αθέμιτες. Συγκρουόμαστε αναζητώντας συγκλίσεις και συνθέσεις, αναζητώντας νέες ιδέες και νέες προοπτικές για το χώρο της πολιτικής οικολογίας και όχι για να βαθύνουμε τα χάσματα. Για το λόγο αυτό τελικά μπορούμε να συνομιλούμε έντιμα ακόμα και με όσους έχουν διαφορετικές πολιτικές απόψεις. Άλλωστε όσοι ζήσαμε από την αρχή την πορεία της ανάπτυξης της πολιτικής οικολογίας στη χώρα μας, έχουμε κάθε λόγο να φοβόμαστε την ομοιομορφία και κάθε λόγο να πιστεύουμε πως οι συγκλίσεις μπορούν να επιδιώκονται και να αποκτούν δυναμική μόνο μέσα από την αποδοχή της πολυφωνίας, του πλουραλισμού, της διαφοράς. Με αυτόν τον τρόπο η πολιτική οικολογία μπορεί να ελπίζει ότι θα αφήσει το στίγμα της, θα καθορίσει τον τρόπο και τους όρους με τους οποίους θα ξεπεράσει τη σημερινή βαθύτατη κρίση η κοινωνία μας…